Conceptualization of Ummah in Compemporary Islamic Political Thought: The Example of Iktibas


Dr. Öğr. Üyesi AYŞE AYTEN BAKACAK

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi, Türkiye

Tez Danışmanı: Adem Çaylak

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: İngilizce

Özet:

Bu çalışma, kendisini radikal İslamcı olarak tanımlayan İktibas dergisindeki toplum projesine odaklanmaktadır. Bu toplum projesini ümmetçilik üst başlığı altında incelemek yerinde bir tercih olacaktır. Tıpkı benzeri bir proje olan milliyetçilik gibi, ümmetçilik de modern dünyada yeni bir toplum tanımlama ihtiyacından ve arayışından doğar. Yine milliyetçilik gibi ümmetçiliğin de üç ana amacı vardır: Toplumu tanımlamak, ötekini tanımlamak ve devleti tanımlamak. Dolayısıyla bu çalışmada İktibas dergisi özelinde bir toplum olarak ümmet kavramının nasıl algılandığı, ümmetin ötekisinin nasıl ve hangi kriterlere göre belirlendiği ve bu ümmet toplumu projesinin nasıl bir devlete zemin teşkil etmesi için geliştirildiği incelenecektir. İktibas dergisinin çalışmanın birincil materyali olarak seçilmesinin nedeni, kurucusu Ercümend Özkan'ın Türkiye Cumhuriyeti'nde ilk defa açık ve net bir biçimde rejimi devirerek halifeliği yeniden tesis etmeyi amaçlayan bir dizi radikal eyleme imza atmış olmasıdır. Aynı nedenle derginin sadece Özkan'ın hayatta olduğu sayıları (1-193) çalışma kapsamına dahil edilmiştir. Anahtar Kelimeler: İktibas, Ümmet, Ulus, Biz ve Öteki, İslam Devleti, Demokrasi, Laiklik, Çağdaş İslam Siyasi Düşüncesi