Altı yaşından küçük çocuklar için iletişim çıktılarına odaklanma ölçeği-34 (FOCUS-34) Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirlik çalışması
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Dil Ve Konuşma Terapisi, Türkiye
Tez Danışmanı: Esra Özcebe
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Okul öncesi
dönemde sıklıkla görülen dil ve konuşma bozuklukları, çocukların iletişimsel katılım
becerilerini olumsuz etkileyebilmektedir. FOCUS-34, dil ve konuşma bozuklukları
olan okul öncesi çocuklarda iletişimsel katılımı değerlendiren geçerli ve güvenilir
ölçektir. Bu çalışmada, FOCUS-34’ün Türkçe versiyonunun oluşturulması ve
geçerlik ve güvenirliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya dil bozukluğu,
konuşma sesi bozukluğu ve akıcı konuşma bozukluğu olan 20-72 ay aralığında
toplam 175 çocuk ve ebeveyni dahil edilmiştir. Ebeveynlerden Demografik Bilgi
Formunu, FOCUS-34-Türkçe Versiyon (FOCUS-34-TR) ölçeğini ve Erken Gelişim
Evreleri-Sosyal Duygusal Envanterini (EGE-SD) doldurmaları istenmiştir. Ölçeğin
geçerliğinin değerlendirilmesi için yapı geçerliği yöntemleri, yakınsak ve ıraksak
geçerlik, güvenirliğinin değerlendirilmesi için ise iç tutarlılık ve test-tekrar test
güvenirliği yöntemleri kullanılmıştır. FOCUS-34-TR ölçeği toplam için Cronbach
Alfa değeri .97 olarak ve alt ölçekler için Cronbach Alfa değerleri .61 ile .94 arasında
bulunmuştur. Test-tekrar test güvenirliği için 46 ebeveynden FOCUS-34-TR ölçeğini
bir hafta sonra tekrar doldurmaları istenmiştir; test-tekrar test analizinde elde edilen
değer .95 olarak bulunmuştur. FOCUS-34-TR toplam puan ile alt ölçekleri
arasındaki korelasyonlar .77-.90 arasında bulunmuştur. Yakınsak ve ıraksak geçerlik
testi için; FOCUS-34-TR ölçeği ile EGE-SD arasındaki ilişkiler incelenmiştir ve
FOCUS-34-TR ölçeği ile EGE-SD arasında ve EGE-SD İletişim ve İnsanlarla
Etkileşim alt alanları arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönde orta düzeyde
ilişki bulunmuştur. Araştırmanın sonucunda, FOCUS-34-TR ölçeğinin dil ve
konuşma bozukluğu olan okulöncesi çocuklarda iletişimsel katılımı ölçmek için
geçerli ve güvenilir bir araç olduğu düşünülmüştür.