Rural Settlement, Space And Economic Production In Late Antique Southern Asia Minor: Cilicia, Pamphylia And Lycia (3rd – 6th Century Ad)


Dr. Öğr. Üyesi ÇİĞDEM AYTEKİN

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Mimarlık Ve Güzel Sanatlar Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Lale Özgenel

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: İngilizce

Özet:

Bu tez, Geç Antik Çağ'da Güney Anadolu'daki kırsal yerleşimlerin dağılımını, çeşitliliğini ve mekânsal yapısını, Kilikya, Pamfilya ve Likya illerine odaklanarak, yerleşim ve üretim alanlarını birlikte ele alan ilişkisel bir çerçeve üzerinden incelemektedir. Kırsal kesimi kentsel merkezlerin pasif bir çevresi olarak ele almak yerine, çalışma, kırsal alanı yerleşim, üretim ve bölgesel etkileşimin birleştiği dinamik ve ilişkisel bir mekânsal çerçeve olarak kavramsallaştırmaktadır. Çok ölçekli bir metodoloji aracılığıyla, araştırma, MS üçüncü ve altıncı yüzyıllar arasında şehirler ve kırsal bölgeleri arasındaki değişen ilişkiyi değerlendirmek için mimari konfigürasyonları, yerleşim dağılımını ve üretim altyapılarını analiz etmektedir. Bulgular, Geç Antik Çağ'ın sadece bir gerileme dönemi değil, aynı zamanda yapısal bir yeniden yapılanma dönemi olduğunu göstermektedir. Kırsal yerleşimler sayıca artmış, biçim olarak çeşitlenmiş ve bölgesel ekonomik sistemler içinde daha aktif bir rol üstlenmiştir. Üç eyalet genelinde, çiftlikler ve köyler, iç bölgeleri kıyı ve kentsel merkezlerle bağlayan tedarik zincirlerine katkıda bulunan, merkezi olmayan üretim


ağlarının düğüm noktaları olarak işlev görmüşler. Mimari çeşitlilik ve mekânsal konumlandırma, coğrafya, güvenlik endişeleri ve ekonomik yeniden yapılanma tarafından şekillendirilen uyarlanabilir stratejileri yansıtmaktadır. Kırsal yerleşim ve yerleşim hiyerarşilerini ön plana çıkararak, bu tez, chora'nın analitik önemini yeniden tanımlamakta ve Roma ekonomik örgütlenmesi, direnci ve Doğu Akdeniz'deki kentsel-kırsal ilişkilerin karmaşıklığı üzerine daha geniş tartışmalara katkıda bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Chora, Bağlantısallık, Geç Antik Çağ, Güney Anadolu, Çiftlik