Türkçe ve Arapça Nezaket İfadeleri: Karşılaştırmalı Bir İnceleme
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Yabancı Diller Eğitimi, Türkiye
Tez Danışmanı: Mehmet Hakkı Suçin
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bu araştırmanın amacı, Türkiye
Türkçesi birinci dil konuşanlar ile Ürdün Arapçası birinci dil konuşanlar
arasında güç, sosyal mesafe ve dayatma derecesi değişkenlerine bağlı olarak iki
dili konuşanlar arasındaki doğrudanlık-dolaylılık stratejilerinin
kullanımlarını ve nezaket eğilimlerini incelemektir. Araştırma, genelde
edimbilim kavramına ve bu kavramın nezaket yönüne ışık tutmaya; özelde ise
Türkçe (TT) ve Arapça (ÜA) konuşanlar isteklerde bulunurken konuşmacılar
arasında önemli farklılıklar var mıdır; güç, sosyal mesafe ve dayatma derecesi
iki dili konuşanların isteklerindeki doğrudanlık-dolaylılık düzeyini nasıl
etkilemektedir; konuşanların ifadelerinde kültürün etkisi var mıdır? gibi
sorulara cevap vermeye çalışmaktadır. Araştırmada nitel araştırma modeli
kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Türkçe ve Arapça evreninden seçilen, birinci
dil olarak Türkiye Türkçesi konuşan 50 ve Ürdün Arapçası konuşan 49 lisans
düzeyindeki öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri Türkiye’de ve
Ürdün’de bir Söylem Tamamlama Testi ile gerçekleştirilen anket vasıtasıyla elde
edilmiştir. Veriler Sosyal
Bilimler için İstatistiksel Paket (SPSS) kullanılarak analiz edilmiştir.
Araştırma,
Türkiye Türkçesi birinci dil konuşanların geleneksel dolaylı stratejileri daha
fazla kullanırken, Ürdün Arapçası birinci dil konuşanların doğrudan
stratejileri daha fazla kullandığını ortaya çıkarmıştır. Güç, mesafe ve dayatma
derecesi değişkenleri ÜA konuşanlarda daha etkili iken, TT konuşanlarda daha
sınırlı bir etki yapmıştır. Buna karşın her iki dili konuşanların da
muhataplarına kibar bir üslupla yaklaştıkları ve nezaket ifadelerini sıklıkla
kullandıkları görülmüştür.