Proliferatif ve nonproliferatif glomerülopatilerde HIF-1 α, GLUT-2 ve VEGF ekspresyonlarının prognostik önemi
Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Başkent Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Binnaz Handan Özdemir
Tezin Onay Tarihi: 2007
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Kronik böbrek hastalıklarında prognozu belirleyen en önemli histolojik
parametreler interstisyel fibrozis, tübüler atrofi ve glomerüler sklerozdur. Bu
parametrelerin fizyopatolojik temelini oluşturan en önemli faktörlerden biri ise hipoksidir.
Bu nedenle bu çalışmada, hipoksi ile doğrudan ilişkisi olduğu bildirilen HIF-1α,
VEGF ve GLUT-2 ekspresyonlarının tedaviye ve prognoza olan etkisini saptamayı
amaçladık
Yirmi dört FSGS, 34 MPGN ve 20 amiloidosis vakası olmak üzere toplam 78 hasta
çalışmaya alınmıştır. Hastalar erken (ilk üç ay) ve geç (üç aydan sonra) dönemde tedaviye
verdiklere cevaba ve ilk 12 ay içinde KBY’ne girip girmediklerine göre
gruplandırılmışlardır. Tüm biyopsiler yeniden değerlendirilerek histolojik parametreler
derecelendirilmiştir. Biyopsiler HIF-1α, VEGF, GLUT-2, ve CD68 antikorları ile
boyanmış ve bunların ekspresyonları derecelendirilmiştir..
Erken dönemde sadece mezangial matriks artışı (p<0.001) tedaviyi olumsuz yönde
etkilemektedir. Geç dönemde ise mezangail matriks artışına (p<0.05) ek olarak, glomerüler
skleroz (p<0.05) ile birlikte tübüler atrofi (p<0.001), interstisyel inflamasyon (p<0.01) ve
interstisyel fibrozisinde (p<0.001) tedaviyi olumsuz yönde etkilediği ve bir yıl içinde
KBY gelişme riskini arttırdığı saptanmıştır.
Tübüler HIF-1α (p<0.05) ve VEGF (p<0.001) artışı erken dönemde tedaviyi olumlu
yönde, geç dönemde (p<0.001 ve p=0.01) ise olumsuz yönde etkileyerek ilk bir yıl içinde
KBY gelişme riskini artırmaktadır. Glomerüler VEGF artışı ise erken dönemde (p<0.05)
tedaviyi olumlu yönde etkilerken geç dönemde etkilememektedir. Đnterstisyel VEGF ve
tübüler GLUT artışı erken dönemde tedaviyi etkilemezken geç dönemde tedaviyi olumsuz
yönde etkilemekte (p=0.01 ve p<0.001) ve KBY gelişme riskini artırmaktadır. Đnterstisyel
(p<0.001) ve PTK makrofaj (p<0.05) sayısındaki artış erken ve geç dönem tedaviyi
olumsuz yönde etkilemekte ve KBY gelişme riskini artırmaktadır. Buna karşın PTK VEGF
ekspresyonu arttıkça tedaviye cevab hem erken hem de geç dönemde olumluy yönde olup
KBY gelişme riski azalmaktadır (p<0.001).
Sonuç olarak erken dönemde HIF-1α , VEGF ve GLUT-2 ekspresyonlarının
böbreği koruyucu etkisi olduğu, geç dönemde ise fibrosis gelişimine katkıda bulunduğu
düşünülmüştür. Fibrosis gelişiminde anahtar rol oynayan hipoksi ve inflamasyonun bu
growth faktörleri düzenleyen en önemli parametreler olduğu ve bu nedenle kronik böbrek
hastalığı tedavisi sırasında hastaların anemisinin mutlaka düzeltilmesi gerektiği saptandı.