Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türkiyat Araştırma A.B.D., Türkiye
Tez Danışmanı: Mustafa Durmuş
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Tezde ana dili olarak Türkçe konuşurları ile B1 seviyesindeki yabancı dil olarak Türkçe
öğrenicilerinin istek (rica) söz edimlerini kullanımları incelenmiştir. Bu amaçla, 12
durumdan oluşan bir Konuşma Tamamlama Testi uygulanmış, yanıtlar “doğrudanlık”
ve “dolaylılık” açısından sınıflandırılmıştır. Bunun yanı sıra, her bir durum için seçilen
duygu ifadeleri kullanım stratejilerine ve sıklıklarına göre değerlendirilmiştir. Çalışma
bu açıdan nicel bir araştırmadır. Veriler SPSS programı aracılığıyla betimsel olarak
çözümlenmiştir. İstatistiksel açıdan anlamlı farklar olup olmadığının tespiti içinse tek
yönlü ANOVA ve post hoc testleri kullanılmıştır. Örneklemi 84 öğrenci oluşturmuştur.
Katılımcıların 42’si Türk Hava Kurumu Üniversitesi hazırlık bölümünde eğitimlerine
devam eden Türk öğrencilerdir. Diğer katılımcılar Gazi Üniversitesi TÖMER ve
Kazakistan Ahmet Yesevi Üniversitesinde yabancı dil olarak Türkçe öğrenen B1
seviyesinde yabancı öğreniciler olup; 20 Kazak, 15 Afgan, 4 Arap, 1 Çinli, 1 Boşnak ve
1 Tacik şeklinde bir araya gelmiştir. Çalışmanın sonucunda, ana dili olarak Türkçe
konuşurları ile yabancı dil olarak Türkçe öğrenicileri arasındaki çeşitli benzerlikler ve
farklılıklar ortaya konulmuştur. Konuşma Tamamlama Testindeki 12 durumun 4’ünde
ise istatistiksel açıdan anlamlı farklar bulunmuştur.Katılımcılar en fazla standartlaşmış dolaylı strateji kullanırken, Afgan katılımcıların standartlaşmamış dolaylı stratejiye
diğer gruplara göre daha fazla başvurduğu gözlenmiştir. Kazak katılımcılar ise istek
ifadelerini diğerlerine kıyasla daha çok kullanmıştır.