iki farklı cad cam bloğunun tamir kapasitelerinin ve renk stabilitelerinin değerlendirilmesi


Doç. Dr. HASİBE SEVİLAY BAHADIR

Tez Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kırıkkale Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Yusuf Bayraktar

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

ÖZET

Amaç: Kompozit rezinlerle tamir edilebilen CAD/CAM blokların tamir kapasitesi bazı faktörlerle ilişkilidir. Bu çalışmanın amacı; iki farklı CAD/CAM bloktan elde edilen, termal yaşlandırma işlemi uygulanmış ve uygulanmamış örneklere üç farklı yüzey işlemi uygulayarak kompozit rezinle bağlanabilme kapasitelerini mikrotensile testi ile değerlendirmektir. Tamir işlemleri için silanlı ve silansız gruplar oluşturulacak ve universal adeziv sistemlerle tamir edilen CAD/CAM bloklarda bağ dayanımına silanın etkisi de değerlendirilecektir.  Aynı zamanda kompozit rezin ile tamir edilen iki farklı CAD/CAM bloğun renklendirici bir solüsyonda bekletilmesinden sonra CAD/CAM blok ve kompozit rezin arasındaki olası renk uyumsuzluğunun değerlendirilmesi de amaçlanmaktadır.

Materyaller ve yöntemler: Çalışmanın birinci kısmında; Lava Ultimate (nLava = 12) ve Vita Enamic (nVita = 12) CAD/CAM blokları kullanılarak 4 mm yüksekliğinde toplam 24 örnek hazırlandı. Örneklerin yarısına termal döngü (10000 termal döngü) işlemi uygulandı. Daha sonra bütün örneklere üç farklı yüzey işlemi (Er, Cr: YSGG lazer, frez ve kontrol) uygulandı. Termal döngü işlemi görmüş ve görmemiş örneklerin yarısı, universal bir adeziv (Single Bond Universal, 3M ESPE, ABD) ve bir nanofil kompozit rezin (Filtek Ultimate, 3M ESPE, ABD) kullanılarak restore edildi. Örneklerin diğer yarısı da aynı prosedüre ek olarak silan da kullanılarak restore edildi. Her grup için mikro-gerilim bağ dayanım testinde test edilmek üzere en az 20 çubuk şeklindeki örnek (1x1x8 mm) bir mikro kesme cihazı kullanılarak hazırlandı ve mikro-gerilim bağ dayanım testi yapıldı. Çalışmanın ikinci kısmında; Lava Ultimate (nLava = 36) ve Vita Enamic (nVita = 36) CAD/CAM blokları kullanılarak 1,2 mm yüksekliğinde toplam 72 örnek hazırlandı. Örnekler rastgele 3 farklı gruba ayrıldı ve örneklere üç farklı yüzey işlemi uygulandı. Yüzey işlemi uygulanan örneklerin pürüzlülüğü profilometre, AFM ve SEM cihazları ile değerlendirildi. Çalışmanın son kısmında; Lava Ultimate (nLava = 24), Vita Enamic (nVita = 24) CAD/CAM blokları ve Filtek Ultimate nanofil kompozit rezin (nFiltek=24) kullanılarak 2 mm yüksekliğinde toplam 72 örnek hazırlandı. Örneklerin yarısı distile suda diğer yarısı kahve solüsyonunda bekletilerek 1, 7, 14 ve 28. günlerdeki renk değişim farkları bir spektrofotometre (Vita EasyShade, Vita, Almanya) ile değerlendirildi. Veriler SPSS 22.0 (Statistical Package for Social Sciences for Windows version 22.0) programı kullanılarak analiz edildi. İki grup arasındaki farklar bağımsız grup t-testi ile analiz edildi. İkiden fazla bağımsız grup arasında niceliksel sürekli verilerin karşılaştırılmasında Tek yönlü Anova testi kullanıldı. Anova testi sonrasında farklılıkları belirlemek üzere tamamlayıcı post-hoc analizi olarak Scheffe testi kullanıldı (p<0.05).

Bulgular: Lazer ile yüzey işlemi yapılan gruplarda pürüzlülük değerleri yüksek bulundu (p<0.05). Bu sonuç AFM ve SEM analizi ile desteklendi. Termal döngü uygulanmış ve uygulanmamış gruplar arasında mikro-gerilim bağ dayanımı test değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). Frez ile yüzey işlemi yapılmış Lava Ultimate grubu (LB1), frez ile yüzey işlemi yapılmış Vita Enamic grubuna göre (EB1) daha yüksek bağlanma değeri gösterirken; lazer ile yüzey işlemi yapılmış Vita Enamic grubu (EC1), lazer ile yüzey işlemi yapılmış Lava Ultimate grubuna (LC1) göre daha yüksek bağlanma değeri gösterdi (p<0.05). En yüksek bağlanma değeri silan uygulanan, frez ile yüzey işlemi yapılan Vita Enamic grubunda (EB2+S) bulundu. Silan uygulanan gruplar, silan uygulanmayan gruplara göre daha yüksek bağlanma değeri gösterirken üç grup dışında (EA1+S, EB1+S, EB2+S) bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p>0,05).  Kahve solüsyonunda bekletilen örnekler distile suda bekletilen örneklere göre daha fazla renk değişimi gösterdi. Kahve solüsyonunda bekletilen kompozit rezin örnekler 28. gün sonunda bütün diğer örneklerden daha fazla renklenme gösterdi (p<0.05). Vita Enamic ve Lava Ultimate bloklardan elde edilen örneklerin 28. gün sonundaki renk değişimleri benzer bulundu (p>0.05).

Sonuç: Hibrit ve nano-seramik CAD/CAM bloklar farklı yüzey işlemleri sonrasında kompozit rezinlerle tamir edilebilirler. Tamir işlemleri sırasında silan ve/veya silanlı bir adeziv sistem kullanılması bağlanma değerini arttırır. Termal yaşlandırma sonrasında tamir edilen örneklerin bağlanma değerlerinde anlamlı bir değişiklik saptanmamıştır ve bu bilgi doğrultusunda, CAD/CAM bloklar uzun dönem geçtikten sonra bile tamir edilebilir. Ancak tamir edilen CAD/CAM bloklar ile tamirde kullanılan nanofil kompozit arasında ilerleyen dönemlerde renk farklılıklarının oluşması muhtemeldir.

Anahtar Kelimeler: CAD/CAM blok, Er, Cr; YSGG lazer yüzey işlemi, mikrotensile, renk, pürüzlülük