Eğitimin Ruh Sağlığına Nedensel Etkisi ve Açıklayıcı Mekanizmalar

TUBITAK Project, 3501 - National Young Researcher Career Development Program, 2022 - 2023

Project Type: TUBITAK Project
Support Program: 3501 - National Young Researcher Career Development Program
Begin Date: August 2022
End Date: November 2023

Project Abstract

Eğitim ve sağlık arasındaki ilişkinin varlığı ve yönü sağlık iktisadı yazınında sıklıkla araştırılmıştır. Eğitimin sağlık durumunu ve/veya sağlıklı bir yaşam biçimi edinmeyi nasıl etkilediği araştırılırken zorunlu eğitim reformları eğitimde dışsal bir değişiklik kaynağı olarak çoğunlukla gelişmiş ülkeleri konu alan araştırmalarda kullanılmıştır. Bunlardan pek çoğu fiziksel sağlığı konu alırken eğitim reformlarının uygulandığı yıllar itibariyle görece yaş almış bir nüfusa odaklanmaktadır. Bu projede en az fiziksel sağlık kadar önemli ancak yazında o kadar yer tutmamış olan ruh sağlığının eğitimden nasıl etkilendiğini araştırılacaktır. Nedensel analiz stratejisi olarak 1997 zorunlu eğitim reformunu kullanacak olan araştırmada, TÜİK’in Türkiye Sağlık Araştırması 2014, 2016 ve 2019 mikro verileri kullanılacaktır. Bu bağlamda kurulacak olan regresyon süreksizliği ekonometri modelinde kişilerin yaşları eğitim reformundan etkilenme durumunun belirleyeni olarak kullanılacakken, eğitim reformu da en az orta okul mezunu olmanın belirleyeni dışsal bir faktör olarak değerlendirilecektir. Çıktı değişkenleri olarak da birincil basamak sağlık merkezlerinde depresyonun varlığını ve ciddiyetini ölçmeye yarayan PHQ-9 skoru kullanılacaktır. Çalışmanın amacı eğitim ile ruh sağlığı arasındaki ilişkiyi tespit etmenin yanı sıra var olan mekanizmaları da ortaya koymaktır. Bu nedenle veri setinin genişliğinden faydalanılarak kişilerin psikolojik destek alma durumlarının, ruh sağlıklarını etkileyebilecek çevresel faktörlerin ve demografik ve ekonomik faktörlerin eğitimlerinden nasıl etkilendiği de analiz edilecektir. Araştırma Türkiye’de ruh sağlığını konu alırken ulusal temsiliyet gücü olan bir analiz yapacak olması, olması, ruh sağlığını sağlık merkezlerinde kullanılan bir skor ile ölçecek olması, nedensel yorum yapmaya olanak veren ekonometri yöntemi kullanacak olması ve çıktıları çok yönlü analiz ederken eğitimin ruh sağlığına etkilerini ve ilgili mekanizmaları araştıracak olması açısından özgündür. Çalışmada kullanılması hedeflenen kapsamlı veri setleri ve ekonometri yöntemi, yürütücünün ampirik analiz konusundaki yetkinliğini geliştirmeye katkı sağlayacaktır. Bunun yanı sıra, ruh sağlığını konu alan bu çalışma hem yürütücünün araştırma konularından olan Türkiye’nin beşeri sermayesi ile yakinen ilgili olması hem de ilgili yazına önemli bir katkı sağlayacak olması açısından yürütücüye önemli bir kariyer geliştirme potansiyeli sunmaktadır. Bu potansiyel, yürütücünün araştırma alanını genişletmek, teknik bilgilerini ilerletmek, farklı veri setlerine dair tecrübe kazanmak, araştırma ağını genişletirken var olan bağları kuvvetlendirmek ve yeni araştırmacı yetişmesine katkıda bulunmak başlıkları altında toplanabilir.