PARAOKSONAZ 1 ENZİMİNİN EKSOZOMAL İFADE DÜZEYLERİNİN VE PI3K/AKT SİNYAL YOLAĞI İLE İLİŞKİSİNİN HEPATOSELÜLER KARSİNOMDA İNCELENMESİ


Özensoy Güler Ö. (Executive), Şimşek E., Uysal T. K.

Project Supported by Higher Education Institutions, 2022 - 2023

  • Project Type: Project Supported by Higher Education Institutions
  • Begin Date: February 2022
  • End Date: August 2023

Project Abstract

Oksijenden türetilen bir grup molekül olan reaktif oksijen türlerinin (ROS) zararlı ve toksik etkilerine karşı hücreler, antioksidan savunma sistemi geliştirmiştir. Enzimatik bir antioksidan olan paraoksonaz (PON), hücreleri oksidatif stresten korur, antioksidan savunmada ve hücre davranışının düzenlenmesinde rol oynar. PON enzim ailesi, karsinogenez sürecinde apoptozun engellenmesi ve kanser hücresinin hayatta kalması gibi önemli durumlar ile ilişkilidir. Yapılan çalışmalarda PON ekspresyonunun düzenlenmesinde sinyal yolaklarının da etkili olduğu dikkat çekmektedir.  Oksidatif stresin hücresel yanıtında rol oynayan sinyal iletim yollarından biri de Fosfatidilinositol-3-kinaz (PI3K)/Akt yolağıdır. Bu yolak ROS detoksifikasyonunu ve redoks homeostazını kolaylaştırmaktadır. Ancak literatürde PON ekspresyonu üzerinde PI3K/Akt yolağının etkisi ile ilgili yapılan çalışmalar sınırlıdır. 

Hücre içi sinyal yolaklarının başlatılması veya baskılanmasında hücre-hücre iletişimi yoluyla çeşitli sinyaller aktarılır. Bu aktarımda eksozomlar da rol oynamaktadır. Tümör hücrelerinden eksozom salınımı ve eksozomal içeriğin kanser üzerindeki etkileri dikkat çekmektedir. Bu nedenle eksozomlar; son zamanlarda ümit vadeden sıvı biyopsi tümör belirteçleri olarak kabul edilmektedir. Eksozom salınımının oksidatif stres koşulları ile ilişkisini gösteren çalışmalar mevcuttur. Ancak, literatürde eksozomal PON-1 enzimi ile PI3K/Akt yolağı proteinleri arasındaki ilişkiyi gösteren çalışmalara rastlanmamıştır. Tüm bunlar göz önüne alınarak projemizde hepatosellüler karsinom hücrelerinde PON-1 enziminin eksozomal ifadesinin, tümörogenez sürecinde etkili olduğu bilinen PI3K/Akt sinyal yolağı ile ilişkisini belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaçla, kültüre edilen hepatoselüler karsinom hücre hattında eksozom izolasyonu ve karakterizasyonu yapılacaktır. Hücrelerde ve izole edilen eksozomlarda PON-1 enzimi protein düzeyi ve aktivitesi belirlenecektir. Ek olarak PI3K/Akt sinyal yolağında görevli olan proteinler incelenerek PON-1 ile arasındaki ilişki belirlenecektir.