Depremzede Bireylerin Depresyon, Umutsuzluk ve Kaygı düzeyini etkileyen faktörlerin incelenmesi: Hatay ili örneği
TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2024 - 2025
- Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
- Destek Programı: 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı
- Başlama Tarihi: Mart 2024
- Bitiş Tarihi: Haziran 2025
Proje Özeti
Türkiye; genç oluşumlu bir ülke olması nedeniyle sıklıkla doğal afetlere maruz kalan bir coğrafyada bulunmaktadır. Türkiye; deprem, heyelan, çığ gibi afetlerin sıklıkla görüldüğü bir ülke olmakla birlikte, özellikle depremler bakımından Dünya’nın “yüksek riskli” kategorisinde bulunmaktadır. 6 Şubat 2023 tarihli ve 11 ili etkileyen yüksek şiddetteki Kahramanmaraş depremi sonrası birçok aile evsiz kalmıştır. Yaşam stilleri bir anda yok olan ve değişime zorlanan depremzedeler, yeni yaşamlarına alışırken aynı zamanda depremin yıkıcı etkisinin sonucunda kaybettikleri yakınlarının/tanıdıklarının/akrabalarının, bozulan psikolojik, fiziksel ve ruhsal sağlık bütünlüklerinin, maddi kayıplarının ve yaşadıkları bağlamın değişmesinin sonuçlarıyla baş etmektedirler. Bu değişiklikler yaşama duydukları istekte, hayat hakkındaki düşüncelerinde, duygu durumlarında ve sosyal çevre ile etkileşimlerinde birtakım değişikliklere sebebiyet vermiştir. Konfor alanı dışında yeni yaşamlarına alışmaya çalışan depremzede bireyler evleri sağlam ise evlerinde, evleri sağlam değil ise konteyner kentte yaşamlarını sürdürmektedir.
İnsanoğlunun biyopsikososyal bir canlı olması nedeniyle, afetler sonucunda konfor alanının ve alışılagelmiş düzeninin değişmesi, afetlerin insan üstündeki etkilerini şiddetlendirmektedir. Herhangi bir afet geçirmemiş bireylerde bile konfor alanının ve alışılagelmiş düzenin değişmesi nedeniyle kaygı durumunun artması beklenen bir durumdur. Depresyon umutsuzluk ve kaygı düzeyi konfor alanının ve alışılagelmiş düzeninin değişmesine ek olarak birçok faktörden etkilenebilir. Söz konusu doğal afetler ve deprem olduğunda, bu faktörler farklılık gösterecektir. Bu çalışmada hipotezimiz depremzede bireylerin depresyon, umutsuzluk ve kaygı düzeyinin bütün depremzede bireylerde aynı olmayacağı ve bazı faktörlerin depremzede bireylerin depresyon, umutsuzluk ve kaygı düzeyine etki edebileceğidir. Literatür incelendiğinde depremzede bireylerin depresyon, umutsuzluk ve kaygı düzeyini etkileyen faktörler hakkında yeterli çalışma olmadığı belirlenmiştir. Bu inceleme çalışmasıyla birlikte depremzede bireylerin depresyon, umutsuzluk ve kaygı düzeyini etkileyen faktörler Hatay ili örneği alınarak, kesitsel bir çalışma ile incelenecektir. Böylece bu çalışma ile depremzede bireylerin depresyon, umutsuzluk ve kaygı düzeyini etkileyen faktörleri ortaya koymak hedeflenmektedir.