Kırsal Bölgede Yaşayan Yaşlı Bireylerin Sağlık Okuryazarlık Düzeyinin Yaşam KalitesiÜzerine Etkisi: Akyurt İlçesi Örneği

Kalkınma Ajansı, 2025 - 2026

Proje Türü: Kalkınma Ajansı
Başlama Tarihi: Mart 2025
Bitiş Tarihi: Mart 2026

Proje Özeti

Amaç:
Bu araştırmanın amacı kırsal bölgede yaşayan yaşlı bireylerin sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile yaşam kaliteleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve sağlık okuryazarlığını geliştirmeye yönelik uygulanan sağlık eğitimi programının etkisini değerlendirmektir.

Yöntem:
Araştırma iki aşamalı olarak planlanmıştır. İlk aşamada kırsal bölgede yaşayan yaşlı bireylerin sağlık okuryazarlığı düzeyi ile yaşam kalitesi arasındaki ilişki kesitsel araştırma tasarımı ile incelenmiştir. İkinci aşamada ise katılımcılara sağlık okuryazarlığını geliştirmeye yönelik bir sağlık eğitimi programı uygulanmış ve programın katılımcıların bilgi düzeyleri ile sağlık okuryazarlığı üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Araştırma verileri sosyodemografik özellikleri içeren tanıtıcı bilgi formu, sağlık okuryazarlığı ölçeği ve yaşam kalitesi ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır.

Bulgular:
Araştırma bulgularına göre katılımcıların %62,4’ünün sağlık okuryazarlığı düzeyinin yetersiz veya sınırlı olduğu belirlenmiştir. Sağlık okuryazarlığı ile yaşam kalitesi arasında orta düzeyde ve pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Sağlık okuryazarlığı düzeyi arttıkça yaşam kalitesi puanlarının da anlamlı biçimde arttığı görülmüştür. Ayrıca çoklu regresyon analizi sonuçları sağlık okuryazarlığının yaşam kalitesinin önemli yordayıcılarından biri olduğunu göstermiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında uygulanan sağlık eğitimi programının katılımcıların sağlık okuryazarlığı düzeylerinde ve sağlıkla ilgili bilgi düzeylerinde anlamlı bir artış sağladığı belirlenmiştir.

Sonuç:
Araştırma sonuçları kırsal bölgede yaşayan yaşlı bireylerde sağlık okuryazarlığı düzeyinin yaşam kalitesinin önemli belirleyicilerinden biri olduğunu göstermektedir. Sağlık okuryazarlığını artırmaya yönelik eğitim programlarının yaşlı bireylerin sağlık bilgisi düzeylerini geliştirdiği ve yaşam kalitelerini olumlu yönde etkileyebileceği söylenebilir. Bu nedenle özellikle kırsal bölgelerde yaşayan yaşlı bireylere yönelik sağlık okuryazarlığını geliştirmeye yönelik toplum temelli eğitim programlarının yaygınlaştırılması önemli bir halk sağlığı stratejisi olarak değerlendirilebilir.