Kanser Hastaları için İdeal, Özgün ve Evrensel Conformity Index Algoritması ve Yazılımı


Gönültaş L. (Yürütücü)

TÜBİTAK Projesi, 1512 - Girişimcilik Aşamalı Destek Programı, 2018 - 2020

  • Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
  • Destek Programı: 1512 - Girişimcilik Aşamalı Destek Programı
  • Başlama Tarihi: Ekim 2018
  • Bitiş Tarihi: Nisan 2020

Proje Özeti

Kanser hastalarının radyasyon ile tedavisinde ışınlama şartlarının belirlenmesi için tedavi planlama sistemi (TPS) kullanılır. TPS ile tümör hacminin(TV) maksimum ve sağlıklı doku hacminin (HTV) minimum doz aldığı tedavi planı yapılması hedeflenir. Bu iş planına konu olan Conformity Index (CI) ifadesi bu planlar arasında hangi planın daha iyi olduğunu belirlemede kullanılan bir yöntemdir. Ayrıca CI ifadeleri, en uygun ışınlama şartlarının belirlenmesi için tedavi planının henüz başında kullanılan optimizasyon metot ve sistem algoritmalarında da kullanılmaktadır.  


Ek-1 de literatür özeti var olan CI ifadelerindeki problemler aşağıdaki gibi özetlenebilir. 


1. Var olan CI ifadeleri aynı anda hem sağlıklı doku hacmi hem de tümör hacmi ışınlamasını hesaba katamıyor.  

2. Planların uygunluğu değerlendirilirken evrensel tek bir dil yoktur. CI sonucu, 1 e eşit olduğu zaman uygun plan olduğunu ve 0 a yaklaştıkça planın uygunluğunun azaldığını söylemelidir. 

3. Var olan CI ifadeleri ile tedavi planının uygunluğunu artırmaya yönelik doğru öneriler ortaya koyulamıyor.


Bu problemlerden dolayı plan sonucunda oluşan doz dağılımları, sadece ilgili hacme ait minimum maksimum ve ortalama dozları veren doz hacim grafikleri (DVH: Dose Volume Histogram) ile değerlendiriliyor. Literatürde yer alan ve yüksek lisans tez çalışmamın sonuçlarından da anlaşıldığı üzere en iyi plan ile hastaya maksimum yararı sağlamak için DVH in yanı sıra CI ifadesi kesinlikle kullanılmalıdır. Bu sayede tümörün daha yüksek doz alması ve sağlıklı dokuların daha iyi korunması sağlanmış olur. Fakat literatürde belirtildiği gibi henüz ideal bir CI ifadesi yoktur.(Ek-2:Referans 8,9) 


İş planı ile geliştireceğimiz ideal, evrensel ve tamamen özgün CI ifadesi algoritma ve yazılımı sayesinde en doğru tedavi planı ile kanser tedavi edilmiş olacak. Böylece;


. Tümöre daha yüksek dozlar verilerek tümörün aynı yerde tekrarlaması (nüks) olasılığı azaltılacak.

. Riskli organların daha az doz alması sağlanarak komplikasyon azaltılacak

. Sağlıklı dokularda radyasyona bağlı ikincil kanser riski azaltılacak. 


CI algoritma ve yazılımı; yenilik, teknikte uzman kişiye aşikâr olmama ve ticarileşebilme fonksiyonlarına sahip olduğu için patenti alınarak lisanslanmış olacaktır. TPS ve lineer hızlandırıcı üretimi yapan dünya çapındaki firmalar ile lisans kullanma anlaşmaları yapılması planlanmıştır. Aynı zamanda bireye ve kliniğe özgü yazılım satış portali de oluşturulacaktır. BİGG vesilesi ile %99 ithalat yüzdesi olan Radyoterapi alanında üretim yapan Türkiye de ilk yerli ticari işletme olunacaktır.  Sonrasında ise orta vadede hedef olarak belirlediğim doktora tezime konu olacak tedavi planı optimizasyon metot ve sistem algoritması oluşturulacak. Bu konu ile ise 1507 TÜBİTAK KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı başvurusu gerçekleştirilecek.