Sanal Gerçeklik Tabanlı Kültürel Miras Deneyimlerinde Uyarlanabilir Ve Çok Duyulu Etkileşim: Amux-Vr Modelinin Geliştirilmesi Ve Uygulanması

TÜBİTAK Projesi, 1002 - Hızlı Destek Programı, 2026 - 2027

Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
Destek Programı: 1002 - Hızlı Destek Programı
Başlama Tarihi: Mayıs 2026
Bitiş Tarihi: Mayıs 2027

Proje Özeti

Bu proje, sanal gerçeklik (VR) teknolojisinin kültürel miras deneyimlerinde kullanıcı merkezli, çok duyulu ve uyarlanabilir etkileşim olanaklarını araştırmak amacıyla geliştirilmiştir. Özellikle Osmanlı dönemine ait bir medrese yapısı üzerinden uygulanacak olan bu çalışma, kültürel mirasın dijital sunumuna yenilikçi bir çerçeve sunan AMUX-VR (Adaptive Multimodal User eXperience for Virtual Reality) modelini hayata geçirmektedir. AMUX-VR, kullanıcı deneyimini beş temel bileşen üzerinden optimize etmeyi amaçlar: Uyarlanabilir Gezinme, Çoklu Duyulu Geri Bildirim, Yapay Zekâ Tabanlı Kişiselleştirme, Uyarlanabilir Hikâyeleştirme ve Etkileşim Optimizasyonu. Proje kapsamında, tarihî referanslara dayalı 3B medrese modeli Blender ortamında oluşturulacak ve Unity tabanlı bir VR sahnesine entegre edilecektir. Kullanıcılar, sahnede göz takibi, tıklama ve alan tetikleme gibi etkileşimlerle içeriklere erişebilecek; sistem, kullanıcı davranışlarına göre bu içerikleri uyarlayacaktır. Ayrıca, kullanıcıların sahnede yön bulma davranışları, etkileşim tercihleri ve anlatı takibi gibi veriler sistematik olarak kaydedilecektir. Toplanan veriler, kullanıcı senaryoları (Observer ve Explorer) arasında karşılaştırmalı olarak analiz edilecek; AMUX-VR modelinin kullanıcı deneyimi üzerindeki etkisi istatistiksel olarak değerlendirilecektir. Proje sonunda elde edilecek çıktılar; sistematik literatür taramasına dayalı yayımlanabilir bir makale, deneysel bulguları içeren ikinci bir makale ve doktora tezine katkı sağlayacak nitelikli veri üretimini içermektedir. Bu araştırma, kültürel mirasın dijitalleştirilmesinde kullanıcı odaklı yaklaşımların önemini vurgularken, aynı zamanda VR teknolojisinin erişilebilirlik, etkileşim ve öğrenme süreçlerine olan katkılarını artırmaya yöneliktir.