Çoktan Çoğa Dağıtım Ağlarında Çapraz Sevkiyat ve Kamyon Çizelgeleme Optimizasyonu

ÖZTÜRK C. (Yürütücü), EFENDİOĞLU D., GÜLEÇ N., AKGÜN M. K., NACAR E. N.

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2026 - Devam Ediyor

Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
Başlama Tarihi: Temmuz 2026
Bitiş Tarihi: Devam ediyor

Proje Özeti

Bu proje, çoktan-çoğa dağıtım operasyonlarında kullanılan çapraz sevkiyat sistemlerinde kamyon çizelgeleme probleminin gerçek operasyonel koşullar altında optimize edilmesine odaklanmaktadır. Çapraz sevkiyat, ürünlerin depoda bekletilmeden gelen araçlardan giden araçlara aktarılmasını sağlayarak teslimat süresini kısaltan ve stok maliyetlerini azaltan önemli bir lojistik stratejisidir. Ancak bu yapının etkin işletimi, kamyonların boşaltma ve yükleme kapılarında hangi sırayla ve zamanda işleneceğinin doğru belirlenmesine bağlıdır.
Kamyon çizelgeleme problemi, depolama süresi, bekleme süreleri ve hizmet düzeyi üzerinde doğrudan etkili olup NP-zor bir problem olarak tanımlanmaktadır. Mevcut çalışmaların önemli bir bölümü basitleştirilmiş varsayımlara dayanmakta; çoklu kapı yapısı, kısmi boşaltım, geçici depolama ve eşzamanlı işlem kısıtlarını yeterince yansıtmamaktadır. Bu proje, söz konusu boşluğu gidermeyi ve teorik yaklaşımlar ile saha uygulamaları arasında daha güçlü bir bağ kurmayı amaçlamaktadır.
Projenin uygulama aşamasında, Ankara’da faaliyet gösteren bir kargo firmasının ana deposundaki çapraz sevkiyat operasyonu analiz edilecektir. İlk aşamada operasyonel veriler toplanacak ve analiz edilerek problem parametreleri ve performans göstergeleri netleştirilecektir. Ardından, makespan ve ortalama akış süresini iyileştirmeyi hedefleyen bir matematiksel model geliştirilecektir. Problemin NP-zor yapısı nedeniyle sezgisel ve meta-sezgisel yöntemlere dayalı hibrit bir çözüm yaklaşımı oluşturulacaktır.
Proje, veri analizi, matematiksel modelleme, sezgisel ve meta-sezgisel çözüm geliştirme ile sonuçların değerlendirilmesi ve uygulamaya aktarılmasını kapsayan altı iş paketi üzerinden yürütülecektir. Bu yapı, çıktılarının gerçek operasyonel ortamda test edilmesini ve uygulanabilir karar destek önerilerine dönüştürülmesini sağlayacaktır.
Projenin beklenen etkisi; bilimsel anlamda, çapraz sevkiyat kamyon çizelgeleme problemini gerçekçi kısıtlar altında ele alarak literatüre katkı sunmak. Uygulama anlamında, makespan, araç bekleme süresi, depolama kullanımı ve teslimat performansında iyileşme sağlayarak daha verimli ve sürdürülebilir lojistik sistemlere katkı sağlamaktır.