PARAOKSONAZ 1 ENZİMİNİN EKSOZOMAL İFADE DÜZEYLERİNİN VE PI3K/AKT SİNYAL YOLAĞI İLE İLİŞKİSİNİN HEPATOSELÜLER KARSİNOMDA İNCELENMESİ
Özensoy Güler Ö. (Yürütücü), Şimşek E., Uysal T. K.
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2022 - 2023
- Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
- Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
- Başlama Tarihi: Şubat 2022
- Bitiş Tarihi: Temmuz 2023
Proje Özeti
|
Oksijenden türetilen bir grup molekül olan reaktif
oksijen türlerinin (ROS) zararlı ve toksik etkilerine karşı hücreler,
antioksidan savunma sistemi geliştirmiştir. Enzimatik bir antioksidan olan
paraoksonaz (PON), hücreleri oksidatif stresten korur, antioksidan savunmada
ve hücre davranışının düzenlenmesinde rol oynar. PON enzim ailesi,
karsinogenez sürecinde apoptozun engellenmesi ve kanser hücresinin hayatta
kalması gibi önemli durumlar ile ilişkilidir. Yapılan çalışmalarda PON
ekspresyonunun düzenlenmesinde sinyal yolaklarının da etkili olduğu dikkat
çekmektedir. Oksidatif stresin
hücresel yanıtında rol oynayan sinyal iletim yollarından biri de
Fosfatidilinositol-3-kinaz (PI3K)/Akt yolağıdır. Bu yolak ROS
detoksifikasyonunu ve redoks homeostazını kolaylaştırmaktadır. Ancak
literatürde PON ekspresyonu üzerinde PI3K/Akt yolağının etkisi ile ilgili
yapılan çalışmalar sınırlıdır. Hücre içi sinyal yolaklarının başlatılması veya
baskılanmasında hücre-hücre iletişimi yoluyla çeşitli sinyaller aktarılır. Bu
aktarımda eksozomlar da rol oynamaktadır. Tümör hücrelerinden eksozom
salınımı ve eksozomal içeriğin kanser üzerindeki etkileri dikkat çekmektedir.
Bu nedenle eksozomlar; son zamanlarda ümit vadeden sıvı biyopsi tümör
belirteçleri olarak kabul edilmektedir. Eksozom salınımının oksidatif stres
koşulları ile ilişkisini gösteren çalışmalar mevcuttur. Ancak, literatürde
eksozomal PON-1 enzimi ile PI3K/Akt yolağı proteinleri arasındaki ilişkiyi
gösteren çalışmalara rastlanmamıştır. Tüm bunlar göz önüne alınarak
projemizde hepatosellüler karsinom hücrelerinde PON-1 enziminin eksozomal
ifadesinin, tümörogenez sürecinde etkili olduğu bilinen PI3K/Akt sinyal
yolağı ile ilişkisini belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaçla, kültüre edilen
hepatoselüler karsinom hücre hattında eksozom izolasyonu ve karakterizasyonu
yapılacaktır. Hücrelerde ve izole edilen eksozomlarda PON-1 enzimi protein
düzeyi ve aktivitesi belirlenecektir. Ek olarak PI3K/Akt sinyal yolağında
görevli olan proteinler incelenerek PON-1 ile arasındaki ilişki
belirlenecektir. |