Diyabetli Bireylerde Lipodistrofi görülme sıklığını ve Beden Memnuniyet düzeylerinin belirlenmesi


Bilgehan T.

TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2024 - 2025

  • Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
  • Destek Programı: 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı
  • Başlama Tarihi: Mart 2024
  • Bitiş Tarihi: Mart 2025

Proje Özeti

Diyabet, yüksek kan şekeri seviyesi ile karakterize olup, zamanla kan damarlarına, kalbe, gözlere, böbreklere ve sinirlere ciddi hasar veren kronik, metabolik bir hastalıktır. Diyabetin yönetimi için tedavi vazgeçilmez bir parçadır. Subkutan insülin enjeksiyonu, yaygın olarak insülin enjektörü ve insülin kalemleri ile yapılmaktadır. İnsüline bağımlı olan tip 1 ve tip 2 diyabetli bireyler insülin ihtiyacını karşılamak için genellikle insülin kalemi kullanmaktadırlar. Ayrıca, giderek daha fazla tip 2 diyabetli birey, oral hipoglisemik ilaçların başarısız olması ve güncellenmiş kılavuzlardaki öneriler nedeniyle insülin kullanmaya başlamaktadır. Diyabetin farmakolojik kontrolü, insülin enjeksiyon bölgesinde gelişen lipoatrofi ve lipohipertrofi gibi cilt değişikliklerinden de sorumlu olabilir. Enjeksiyon bölgelerinde yağ atrofisi olarak tanımlanan insülin kaynaklı lipoatrofi ve yağ bezesi görünümlü yumuşak şişliklerin oluşarak emilim bozukluğuna neden olan lipohipertrofi insülin emilimini etkileyen durumlardan birisidir. Lipohipertrofi gelişimini etkileyen faktörler arasında insülinin kullanıldığı süre, günlük enjeksiyon sayısı, cinsiyet, vücut kitle indeksi, enjeksiyon bölgeleri, enjeksiyon yerlerinin rotasyonu, iğnenin uzunluğu ve frekans iğneleri değiştirilir. Diyabette insülin enjeksiyonu kullanımına bağlı gelişen lipodistrofi durumlarının beden memnuniyetini etkileyebileceği düşünülmüştür. Literatürde lipohipertrofi sıklığı ve risk faktörleri ile ilgili yapılmış uluslararası ve ulusal çalışmalar bulunmaktadır, fakat lipodistrofi sıklığı ile beden memnuniyetini inceleyen çalışmaya rastlanmamıştır. Diyabet, dünya genelinde artan bir sağlık sorunu haline gelmiştir. Diyabetli bireylerin tedavisinde insülin enjeksiyonları yaygın bir yöntemdir. Ancak insülin enjeksiyonlarının yanlış uygulanması, lipodistrofi gibi cilt sorunlarının gelişmesine neden olabilir. Bu çalışmanın özgünlüğü, lipodistrofi ile beden memnuniyeti arasındaki ilişkinin daha önce yeterince araştırılmamış olmasıdır. Bu çalışma, diyabetli bireylerde insülin enjeksiyonlarına bağlı gelişen lipodistrofi ile beden memnuniyetini belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, diyabet yönetimi ve psikososyal sağlık açısından önemli bir konuya ışık tutmayı hedeflemektedir. Araştırma tanımlayıcı ve kesitsel tiptedir. Araştırma Sağlık Bakanlığı Ankara il sınırları içerisinde bulunan bazı devlet ve şehir hastanelerinde yürütülmesi planlanmıştır. Araştırmaya başlamadan önce etik kurul izni ve hastanelerden araştırma izinleri alınacaktır. Araştırmaya dahil edilme kriterleri; 18 yaş ve üzeri olmak, Türkçe konuşabilmek ve anlayabilmek, Tip I veya tip II DM tanısı almış olmak, diyabet tedavisinde insülin kalemi kullanan diyabetli bireyler, araştırmaya katılmaya gönüllü olanlar dahil edilecektir. Araştırmada dört veri toplama aracı bulunmaktadır. Veri toplama araçları olarak sırasıyla; Bireysel Bilgi Formu, diyabet ve lipodistrofi ile ilgili bilgi formu, İnsülin kalemi kullanan diyabetli bireylere yönelik bilgi formu ve beden memnuniyeti ölçeği kullanılacaktır. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen veri toplama formu ve ölçekler aracılığıyla yüz yüze toplanacaktır. Araştırma verilerinin analizinde IBM SPSS Statistics Version 27.0 paket programından yararlanılacaktır. Veri analizinde; sayı, yüzde dağılımları, ortalama/median ve standart sapma/min-maks değerleri hesaplanacaktır. Verilerin normal dağılma durumuna göre parametrik veya nonparametrik istatistiksel yöntemler kullanılacaktır. Ayrıca korelasyon testi yapılacaktır.