Soğmatar ve Yakın Çevresi Yüzey Araştırması I- 2012
Albayrak Y. (Yürütücü), Mutlu S. İ.
Yüzey Araştırma Çalışması, Türkiye, Şanlıurfa, Tek tek dağları, 2012 - 2012
- Çalışma Türü: Yüzey Araştırma Çalışması
- Başlama Yılı: Ekim 2012
- Bitiş Tarihi: Kasım 2012
Çalışma Özeti
Gerçekleştirmiş olduğumuz yüzey araştırmasında, Soğmatar Kutsal Alanı’nın
bulunduğu Yağmurlu Köyü ve köyün yaklaşık 2 km. yakınında yer alan tepeler ile köy
içindeki höyük taranmıştır. Soğmatar, Antik Çağ’da dini bir merkez olmasının yanında önemli bir
yerleşim yeriydi. Soğmatar Höyük’ün verilere göre, İslami Dönem’den başlayıp Roma,
Demir Çağı (MÖ I. Bin), Orta ve Erken Tunç Çağları ve Kalkolitik Çağ’a kadar uzanan
oldukça geniş bir dönemde yerleşim gördüğü anlaşılmaktadır. Kutsal bir merkez olarak
Soğmatar, önemini ay, güneş ve gezegenlerin kutsal sayıldığı Assur ve Babilliler’in
inancından gelen Pagan (putperest) dini ve bu dinin tanrılarından “Maralahe”nin yani
tanrıların efendisinin merkezi olmasından alır. Maralahe’nin isminin pek çok yazıtta sık sık
dile getirilmesi de bunun en önemli delilidir. Ayrıca bazı büst ve kabartmaların Harran’ın
ay tanrısı Sin’in sembolünü taşıması ve yazıtların bazılarında Sin’in isminin geçmesi
Soğmatar’ın önemini bir kat daha arttırır. M. S. 2. yüzyılda ön plana çıkan ve M. S. 3.
yüzyıla kadar önemi koruyan bu kutsal alan, Hıristiyanlığın yayılması ile önemini
yitirmiştir.